Birbiriyle örüntülü, karmaşık toplumsal ve çevresel problemlere artık sırtımızı dönemediğimiz bir çağdayız. Şu ana kadar kullanılmış olan  “al-kullan-at” odaklı doğrusal ekonomi modelinin sürdürülebilir olmadığı aşikar. Tam bu noktada, artık hayatımızın içine girmiş, adını sıkça duyduğumuz döngüsel ekonomi kavramı giriyor. Döngüsel ekonominin ne olduğunu ve unsurlarını incelerken, bu kavramı bir de takas perspektifinden inceleyelim istedik.

Döngüsel ekonomi, kaynakların sınırlı olduğu bilinci ile yola çıkarak bu kaynakların bilinçli bir şekilde kullanılmasını temel alarak yola çıkar. Üretilen ürünlerin ömürlerinin uzatılmasını ve ürünlerin ömrünün sonuna geldiğinde de atık üretmeden yeniden üretim sürecine kazandırılmasını amaçlayarak üretilmeleri ve tasarlanmalarını hedef alır. Kısacası, üretim modelini bir döngü içerisinde kurgular. 

Endüstriyel bir kavram olan döngüsel ekonomi odağına üretimde atıkların engellenmesini, yeniden kullanmayı, onarmayı, farklı şekilde kullanmayı ve geri dönüştürmeyi alarak kaynakların verimli kullanılmasını sağlar. Bununla beraber yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına dayalı, çeşitliliği koruyan, insanı ve çevreyi korumayı hedefler. 

Döngüsel ekonomi modelinde sadece üreticilere değil, tüketicilere de rol düşüyor. Öncelikli olarak, üreticilerden kaynakları verimli kullanan ve döngüsellik ilkesine dayalı, dayanıklı ve uzun ömürlü ürünlerin üretilmesini talep etmek bir başlangıç olabilir. Ürünlerin ömürleri tamamlandığında ürünü, geri dönüşüm merkezlerine veya üreticiye yeniden ulaştırmak bir diğer adımımız olabilir. Bir başkası ise, paylaşım ağlarımızı geliştirmek. Burada takasın rolü yadsınamaz. 

Takas her ne kadar paranın icadından önce kullanılmış bir ekonomik model olarak bilinse de çeşitli ölçeklerde ve topluluklarda hala etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Takas, atıl kapasitenin değerlendirilmesi, tüketimin azaltılması ve ürünlerin yeniden kullanılarak raf ömürlerini uzatılması için önemli bir ekonomik model olarak karşımıza çıkmakta. Takasın bu özellikleri ile döngüsel ekonomi kavramı kapsamı altında hem endüstride hem de tüketicilerin hayatlarında değer yaratan bir model olduğunu söyleyebiliriz. 

Takasın döngüsel ekonomideki pozitif etkilerinin yanı sıra önündeki engelleri de iyi analiz etmek gerekir. Örneğin, tercih edilebilir bir ekonomik model olması için takastaki karşılıklı denk gelme ve ürünlerin değerinde el değiştirmesi problemlerine çözümler üreten akıllı sistemler kurmamız gerekmektedir. Bu sayede, “al-kullan-at” döngüsüne takasın aracılığıyla “yeniden kullanmayı” daha etkili bir şekilde dahil edebiliriz. 

0 CommentsClose Comments

Leave a comment

Close Bitnami banner
Bitnami